چالشهای حفظ آمادگی جسمانی اسبها در زمینهای سخت
درک خطرات تابستانهای خشک و راهکارهای کاهش آنها
با پشت سر گذاشتن یک بهار گرم و خشک دیگر، ما بهعنوان سوارکاران و علاقهمندان به اسب، ناچاریم خود را با چالشهای ناشی از تغییرات اقلیمی و تأثیر آن بر مدیریت اسبها و پونیهایمان سازگار کنیم. از نظر تغذیه، این شرایط باعث کاهش کیفیت و دسترسی به مراتع مناسب شده و حتی بر میزان برداشت علوفه مورد نیاز برای زمستان نیز تأثیر گذاشته است.
اما وضعیت تمرین و فعالیت بدنی چگونه است؟ آیا زمینهای سخت و خشک، لذت اسبسواری در تابستان را از ما خواهند گرفت؟
بیایید به جملهای از جین ساووی، مربی درساژ و نویسنده، توجه کنیم:
«سطح نامناسبی وجود ندارد؛ تنها استفاده نادرست از سطوح مختلف است.»
تمرین و آمادهسازی بدنی
از یک جنبه، زمینهای خشک و سفت را میتوان مشابه سواری روی جاده دانست. با این تفاوت که سطح جاده معمولاً یکنواخت است و برخلاف زمینهای طبیعی خشکشده، فاقد شیارها، دستاندازها و ناهمواریهایی است که خطر آسیب را افزایش میدهند.
میدانیم که برخی آسیبهای اندام تحتانی در زمینهای بسیار سخت بیشتر رخ میدهند و اگر سطح زمین ناهموار باشد، این خطر حتی بیشتر خواهد شد.
بنابراین باید بدانیم:
- هنگام تمرین روی زمین سخت به چه نکاتی توجه کنیم؟
- آیا میتوان از این نوع زمین به نفع سلامت و آمادگی اسب استفاده کرد؟
مزایا (Pros)
سلامت استخوانها
زمین سخت برای تقویت استخوانها بسیار مفید است، زیرا استخوان از بافتهایی است که بیشترین واکنش را به تمرین نشان میدهد. این ویژگی بهویژه هنگام آمادهسازی اسب برای بازگشت به مسابقات، افزایش آمادگی جسمانی یا حفظ تناسب اندام در طول فصل اهمیت دارد.
البته باید به نوع حرکت نیز توجه شود. تحقیقات روی اسبهای وحشی نشان داده است که آنها روزانه مسافتهای زیادی را طی میکنند، اما بیشتر این مسیر را با قدم (Walk) حرکت میکنند.
تنوع در تمرین
تمرین روی بخشی از مسیرهای سخت، تنوع ایجاد میکند و به بهبود آمادگی کلی بدن و همچنین حس تعادل و کنترل حرکتی (Proprioception) کمک میکند.
تقویت تاندونها
مطالعات نشان دادهاند که میزان فشار واردشده به تاندون خمکننده سطحی انگشت (Superficial Digital Flexor Tendon – SDFT) روی زمین شنی بیشتر از جاده است. البته این موضوع الزاماً درباره زمینهای طبیعی سخت صدق نمیکند، زیرا سطح آنها یکنواخت نیست.
بهبود حس عمقی (Proprioception)
حس عمقی یعنی توانایی اسب در درک موقعیت و حرکت اعضای بدن خود. به بیان ساده، اسبی که همیشه فقط در مانژ تمرین کند، به مرور حرکات ناشیانهتری خواهد داشت.
کاهش احتمال افتادن نعل
اسبها روی جاده یا زمین سخت نسبت به زمینهای نرم و گلآلود کمتر نعل خود را از دست میدهند. علاوه بر این، برای صاحبان اسب نیز مزیت خوشایندی است که اسب پس از تمرین کاملاً گِلی به اصطبل برنگردد.
معایب (Cons)
در گذشته تصور میشد تمرین روی جاده، بهویژه افزایش میزان یورتمه (Trot)، باعث تقویت تاندونها میشود؛ اما امروزه این باور تا حد زیادی رد شده است.
تاندونها در سنین پایین به تمرین مناسب پاسخ میدهند، اما پس از بلوغ کامل اسکلتی، ظرفیت سازگاری آنها بسیار کمتر میشود.
اکنون میدانیم که یورتمه بیش از حد میتواند به تاندونها آسیب برساند. بنابراین چه روی جاده و چه روی زمین خشک، مدت زمان یورتمه باید حداکثر به چند دقیقه محدود شود.
همچنین:
- نیروهای ضربهای وارد بر مفاصل در زمین سخت افزایش مییابد.
- احتمال سر خوردن نیز بیشتر میشود.
به همین دلیل، همانطور که روی آسفالت چهارنعل (Canter) یا پرش انجام نمیدهیم، روی زمینهای طبیعی خشک و سفت نیز نباید این کارها را انجام دهیم.
کدام نوع زمین مناسبتر است؟
زمین سخت (Hard Ground)
- مناسب برای حفظ سلامت استخوانها
- افزایش دامنه حرکتی مفاصل، بهویژه مفصل زانو (Carpus)
- بهتر است بیشتر تمرینها به صورت قدم (Walk) انجام شوند.
زمین نرم (Soft Ground)
- انرژی بیشتری از اسب میگیرد.
- فعالیت عضلانی بیشتری ایجاد میکند.
- برای افزایش آمادگی جسمانی بسیار مناسب است، اما نباید در آن زیادهروی شود.
- سطح نرم و باکیفیت، شدت ضربههای واردشده به اندامها را کاهش میدهد؛ بهخصوص هنگام پرش یا حرکت با سرعت بالا.
تمرین در سربالایی و سراشیبی (Hill Work)
این نوع تمرین برای موارد زیر بسیار مفید است:
- تقویت سیستم قلبی-عروقی
- افزایش قدرت عضلات، بهویژه عضلات عقب بدن، کمر و شکم
همچنین حرکت در سراشیبی باعث بهبود موارد زیر میشود:
- حس عمقی (Proprioception)
- هماهنگی حرکتی
- چابکی
سواری در مسیرهای طبیعی (Hacking)
سواری در مسیرهای خارج از مانژ بهترین راه برای ایجاد تنوع در نوع سطح زمین است و به حفظ آمادگی جسمانی اسب کمک میکند. علاوه بر آن، این تنوع برای سلامت روانی و کاهش خستگی ذهنی اسب نیز بسیار مفید است.
!